Халуун кофегоо хажуудаа тавиад, дуртай дуугаа сонсонгоо блогтоо шинэ бичлэг нэмье гэж бодлоо. Энэ бичигдсэн бүхэн миний үзэл бодол бөгөөд эрхэм уншигч таныхтай зөрчилдөж байвал хүлцэл өчье. Учир юу вэ гэвэл шашины талаар бичье гэж бодлоо л доо. Энэ сэдэв миний амьдралд ер нь хүн бүрийн амьдралд байнга л хөндөгдөж байдаг дундаршгүй сэдэв. Надтай зарим талаар санал нийлэх хүмүүс байхад огт нийлэхгүй хүмүүс ч мэдээж байгаа. Энд би ямар нэгэн асуудал шийдэх гэсэнгүй. Ямар нэг шашиныг доош нь хийх гэсэнгүй. Тиймээс энд бичигдэх зүйлсийг битгий хүндээр хүлээж аваарай.
Миний хувьд аливаа нэг шашин голчлон шүтдэггүй, нэг ёсны шашингүй хүн. Тэгэхдээ бурхан байдагт итгэдэг, тэр бурхан маань ямар ч байлаа гэсэн нийт монголчуудыг хамаардаг ч юмуу тийм нэг хүчин байж таараа л гэж боддог.
Аав минь саяхан "миний хүү ямар шашин шүтдэг вэ?" гэж асууж байна. Надад тэрхэн үедээ энэ асуулт нэг л танил биш сонсогдсон юм. Би шашин шүтдэггүй ээ гэж хариулсан. Тэгтэл аав нэг л сонин царайлсанаа "тэгээд миний хүүгийн бүх юм ok биздээ" нэг иймэрхүү утгатай зүйл хэлсэн юмдаг Би тийм ээ л гэсэн.
Юмыг яаж мэдэх вэ? Ингээд явж байтал нэг шашины ухагдахууныг үнэхээр ойлгоод шүтээд мөргөөд эхлэх ч юм билүү. Шүтлэггүй байлаа гээд муу юм тохиолддохгүй нь лавтай. Айхгүй ч гэсэн арзайна гэгчээр Гандан оруул маниа уншаал, хоёр алгаа нийлүүлээд зогсдог л юм. Өөрөө л биеэ зөв авч явж муу юмыг ихээхэн хэмжээгээр хийхгүй л бол аавын хэлдгээр бүх юм ok.
Нэгэн мэргэн хүн айлджээ:
- Аливаа шашины туйлын зорилго бол хүн төрөлхтөний амар тайваны төлөө байдаг. Шашин үгүй бол хүмүүс араатнаас ялгаагүй байх байсан. Христын шашинд бог буюу эзэн бүхнийг бүтээсэн байдаг. Тэрээр хүнийг бүтээжээ. Тэрээр хүмүүсийг бусад араатан амьтнаас ялгаж тэднийг захируулахын тулд оюун ухаан хайрлажээ. Тэгээд хамаг хэргийг оюун ухаанд нь даатгажээ.
Тэгтэл тэрээр хүмүүсийг зүгээр зөнд хаячихсангүй, библээр дамжуулан хүмүүст зөв амьдралыг заасан байдаг. Зарим талаар библид хүмүүсийг илт захирах хандлага байдаг. Яг л түүний зааснаар явах хэрэгтэй, бурхан хүний заяа төөргийг зурсан байдаг гэх мэт. Ингэснээр хүмүүс бог буюу эзэн тэнгэрийн гарт нэг ёсондоо орж байгаа юм л даа. Харин буддын шашин нь бурханыг хүний дотроос буюу өөрөөс нь хайдаг. Бурхан багш хэлэхдээ ямар ч хүн эр эм ялгаагүй тэр ч байтугай ан амьтад хүртэл гэгээрэлд хүрэх боломжтой гэсэн байдаг. Аливаа хүнд бурханлиг шинж чанар болон чөтгөрийн шинж чанарууд хослон байдаг. Энэ ухагдахуун нь явсаар аливаа зүйлд хоёр тал байдагтай адилаар бурхан чөтгөр хоёрыг нэгдмэл чанартай болгож байгаа юм.
Туйлын төгс зүйл гэж байдаггүйн адил аль ч шашинд сул талууд бий. Энэ нь олон зуун жилийн настай эдгээр шашинууд газар газарын онцлогт тохирон дэлгэрсэн байдаг бөгөөд нэг газрын соёл нөгөөтэй адилгүй байдагтай холбоотой болов уу.
Нөгөө талаас шашин бол хүн төрөлхтөний түүхэн дэх хамгийн чухал нээлт юм. Гал дараа нь шашин л орох болов уу даа. Дэлхий дээр хэрэв нэг л шашин байдаг байсан бол хүмүүс бурханыг ойлгоход илүү амар байх байсан биз. Яагаад ч юм соёл иргэншил энд тэнд үүссэн болхоор шашин ч олон янз болж ирсэн биз.
Монголчууд бид бөө шүтлэгтэй ард түмэн би тэгтэл бөөг нэг л сайн ойлгодоггүй юм. Хүмүүсийн ярих нь бөө бол шашин биш гэх. Тэгэхээр бид анхнаасаа шашингүй иргэд болж таархнээ. Тэгтэл бөөд цаанаа яалт ч үгүй нэг тийм далдын хүч байгаад л байгаа юм даа.
Нэг христ шүтлэгтэй хүн ярьж байгаа нь. Буддын шашин бол манжийн бодлогоор монголд дэлгэрсэн бага бригадын шашин гэнэ. Дэлхийн том том хөгжилтэй орнууд бүгд христ шүтдэг бараг тэгээд л тэд хөгжсөн гэх. Бас л боддог бодол юм.
Хэн хүн ямар шашинаа шүтэх нь тэдний л эрхийн асуудал, харин тэд шашин гэдэг зүйлийг бүрэн утгаар нь ойлгож чадаж байна уу гэдэг л гол болов уу. Анхаарал тавьсанд баярлалаа. Үргэлжлэл бий.
